اختصاصی – اقتصاد و فناوری – در مراسم سومین پیشنشست کنفرانس بینالمللی «الگوهای توسعه و تحولات نوپدید در غرب آسیا» با محور «بازاندیشی پیوند امنیت ملی و توسعه» و با حضور جمعی از اساتید برجسته دانشگاههای عالی دفاع ملی، فارابی و آزاد اسلامی، دکتر غلامرضا سلیمی، استادیار دانشگاه عالی دفاع ملی و معاون ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تأکید بر ضرورت عبور از دوگانهسازیهای فکری و سیاسی در ایران، راه برونرفت از پراکندگی در سیاستگذاری را در ارائهی نظریهای بومی، پایدار و آیندهنگر دانست که بتواند میان امنیت و توسعه تعادل برقرار کند.
وی تاکید کرد: در فضای فکری و سیاسی ایران، دوگانههایی همچون آرمانگرایی یا واقعگرایی، مدرن یا پستمدرن، اصولگرا یا اصلاحطلب، جنگ یا صلح و توسعه یا امنیت، سالها محل مناقشه بودهاند. واقعیت آن است که این دوگانهها بیش از آنکه محصول اختلافهای نظری باشند، ریشه در تفاوتهای شخصیتی و سبکهای شناختی انسانها دارند. هر دو نگاه، بسته به موقعیت، میتوانند کارآمد یا ناکارآمد باشند.
اصل بنیادین حکمرانی آن است که هر جا امکان جمع و تلفیق وجود دارد، حذف و تقابل جایگاهی ندارد. یکی از چالشهای اساسی حکمرانی در کشور ما، نبود نظریهای جامع و بومی است که بتواند مفاهیم کلیدی چون توسعه و امنیت را تعریف و نسبت روشن میان آنها را تبیین کند. فقدان چنین نظریهای، منجر به سیاستگذاری پراکنده، مقطعی و واکنشی شده که مانع شکلگیری الگوی پایدار پیشرفت میشود. امروز بیش از هر زمان دیگری ضروری است که تعریف بومی، جامع و پویا از «توسعه و امنیت» ارائه شود؛ تعریفی که با واقعیتهای درونی کشور سازگار و با تحولات جهانی همافق باشد.
معاون ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه اظهار داشت: الگوی مطلوب ما، همان «پیشرفت پایدار» است؛ الگویی که محور آن امنیت نرم و اجتماعی است — امنیتی که بر پایهی رضایت مردم، عدالت، رفع فقر، مشارکت اجتماعی و انسجام ملی شکل میگیرد و نه صرفاً بر ابزارهای سختافزاری.
در جهان معاصر، فناوری به اصلیترین مولّد امنیت تبدیل شده است. از هوش مصنوعی و فضای سایبری گرفته تا فناوریهای دفاعی نوظهور، ابزارهایی هستند که کشورها را قادر میسازند با کمترین هزینه و بیشترین بازدارندگی، امنیت پایدار خود را تأمین کنند. تجربهی قدرتهای بزرگ نیز نشان داده است که سرمایهگذاری هدفمند در فناوریهای پیشرفته، امنیت ملی را از سطح حفاظتی به سطح راهبردی ارتقا میدهد.
دکتر سلیمی در پایان با تأکید بر حکمرانی مسئلهمحور گفت: برای ساخت آینده باید از منازعههای بیپایان میان دوگانهها فاصله گرفت و بهسوی ترکیب خلاقانهی رویکردها حرکت کرد. حکمرانی امروز نیازمند تفکر سیستمی، نظریهی پیچیدگی، بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی و تقویت گفتمان انقلاب اسلامی است. تنها در این صورت میتوان مسیر کشور را به سمت «پیشرفت و امنیت پایدار» هدایت کرد.
گروه روابط بین الملل پایگاه خبری اقتصاد و فناوری
