یک شرکت دانشبنیان ایرانی با طراحی و ساخت سامانههای پیشرفته رادیوگرافی صنعتی مبتنی بر پرتو ایکس، موفق شد برای نخستینبار در کشور سامانهی کامل بازرسی پرتابل خطوط لوله را بومیسازی کند؛ فناوریای که تا پیش از این تنها در اختیار چند کشور پیشرفته جهان بود.
یک شرکت دانشبنیان ایرانی با نام فناوری پرتونگاری پایا با تکیه بر توان مهندسان داخلی، موفق به طراحی و تولید سامانههای پیشرفته رادیوگرافی صنعتی بر پایهی پرتو ایکس شده است. این دستاورد، نیاز صنایع راهبردی کشور — از پالایشگاهها تا خطوط لوله و واحدهای کنترل کیفیت — را به فناوریهای وارداتی برطرف میکند.
میلاد بدری کوه، مدیر کنترل کیفیت این شرکت، در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: «شرکت فناوری پرتونگاری پایا در زمینه طراحی و ساخت تجهیزات پرتو ایکس پزشکی، صنعتی و آزمایشگاهی فعالیت دارد و انواع مولدها و آشکارسازهای اشعه ایکس را متناسب با کاربردهای گوناگون تولید میکند.»
وی افزود: «محور اصلی فعالیت ما توسعه فناوری پرتو ایکس در صنعت است. از تولید مولدهای کمتوان (Low Power) تا نمونههای پرقدرت (High Power)، همگی بهصورت بومی طراحی و ساخته میشوند.»
🔧 رادیوگرافی پرتابل؛ راهکاری برای بازرسی خطوط لوله
یکی از محصولات کلیدی این شرکت، دستگاه رادیوگرافی پرتابل است؛ سیستمی قابلحمل برای بازرسی خطوط لوله در پالایشگاهها با قطرهای گوناگون. در این سامانه، مولد اشعه ایکس پرتوی یکنواختی از تابش را به سطح لوله میتاباند و در سمت مقابل، آشکارساز فلتپنل تصویر را دریافت میکند. در نتیجه، هرگونه ترک، خوردگی یا گرفتگی بهوضوح در تصویر قابل تشخیص است.
این فناوری علاوه بر صنایع نفت و گاز، در کنترل کیفیت جوش و فرآیندهای بازرسی غیرمخرب (NDT) نیز کاربرد گسترده دارد.
🧠 فناوری بینرشتهای؛ همافزایی قدرت و هوش
بدری کوه با اشاره به چندرشتهای بودن فناوری گفت: «این محصولات حاصل همکاری همزمان تیمهای مهندسی برق قدرت، نرمافزار، مکانیک و الکترونیک است. بهواسطه این همافزایی، موفق به تولید سامانهی کامل رادیوگرافی پرتابل شامل مولد، آشکارساز و نرمافزار تحلیل تصویر شدهایم — اقدامی که برای نخستینبار در کشور صورت میگیرد.»
🧰 رادیوگرافی کابینتی؛ دقت در بازرسی قطعات صنعتی
به گفتهی او، محصول دیگر این شرکت دستگاه رادیوگرافی کابینتی است که برای مصارف آزمایشگاهی و بررسی قطعات صنعتی از جمله رینگها، قطعات فولادی و آلومینیومی طراحی شده است. این سامانه امکان تشخیص عیوب داخلی، ترکها و تخلخلها را بدون تخریب نمونه فراهم میسازد.
در این دستگاه، مولد اشعه ایکس و آشکارساز در دو سمت محفظه قرار گرفته و قطعهکار روی میز متحرکی میان آنها حرکت میکند. دادههای دریافتی سپس بهصورت دیجیتال پردازش و نمایش داده میشوند.
بدری کوه تأکید کرد: «برخلاف سامانههای پرتابل که فاصله ایمنی در آنها الزامی است، دستگاه کابینتی کاملاً ایمن و سربکوبیشده بوده و کاربران میتوانند بدون نگرانی از تابش پرتوها، از آن استفاده کنند.»
با بومیسازی کامل سامانههای رادیوگرافی صنعتی قابلحمل و کابینتی، ایران گامی مهم در مسیر استقلال فناورانه در حوزه بازرسی غیرمخرب برداشته است — گامی که میتواند وابستگی صنایع نفت، گاز و فولاد را به تجهیزات خارجی بهطور چشمگیری کاهش دهد.
منبع: خبرگزاری مهر
