اختصاصی – اقتصاد و فناوری – دکتر افشین زرگر، دانشیار روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج با اشاره به ضعف تاریخی دولتسازی و ملتسازی در غرب آسیا، تأکید کرد که نبود پاسخگویی، مشارکت سیاسی و توسعه پایدار، زمینهساز شکلگیری چرخهای از ناامنی، بیثباتی و افراطگرایی در این منطقه شده است.
در مراسم سومین پیشنشست کنفرانس بینالمللی «الگوهای توسعه و تحولات نوپدید در غرب آسیا» که با محور «بازاندیشی پیوند امنیت ملی و توسعه» و با حضور اساتید برجستهای از دانشگاههای عالی دفاع ملی، فارابی و آزاد اسلامی برگزار شد، دکتر افشین زرگر، دانشیار روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، به بررسی چالشهای بنیادین دولتسازی و ملتسازی در منطقه غرب آسیا پرداخت.
وی با بیان اینکه منطقه غرب آسیا از نبود سازوکارهای پاسخگویی و مشارکتمحور رنج میبرد، اظهار کرد: نمره دموکراسی در اغلب کشورهای این منطقه بسیار پایین است و دههها سوءمدیریت، به شکلگیری چرخهای از ناامنی و بیثباتی منجر شده است.
دکتر زرگر با تأکید بر پیوند مستقیم توسعهنیافتگی و ناامنی افزود: نبود فرآیندهای مؤثر دولتسازی و ملتسازی در غرب آسیا، یکی از عوامل اصلی گسترش بحرانهای امنیتی در منطقه بهشمار میرود. به گفته وی، از سال ۲۰۱۲ و همزمان با بحران سوریه، موج گسترده مهاجرت به کشورهای اروپایی آغاز شد و همزمان، پدیده افراطگرایی به یکی از شاخصههای برجسته غرب آسیا در رسانههای جهانی تبدیل شد.
این استاد روابط بینالملل، تهدیدات امنیت ملی، چالشهای ژئوپلیتیکی و ضعف در معماری امنیتی منطقهای را از مهمترین معضلات کنونی غرب آسیا دانست و در ادامه، سه سناریو را برای آینده منطقه ترسیم کرد.
وی سناریوی نخست را خوشبینانه توصیف کرد و گفت: در این سناریو، بهتدریج فرآیند دولتسازی و ملتسازی محقق میشود و رشد اقتصادی پایدار شکل میگیرد؛ بهگونهای که غرب آسیا به الگویی مشابه شرق آسیا تبدیل میشود، هرچند تحقق این سناریو را بسیار بعید میدانم.
به گفته دکتر زرگر، سناریوی دوم، واقعبینانهتر و میانه است؛ سناریویی که در آن، برخی کشورها دست به اصلاحات محدود میزنند و شرایط تا حدی مدیریت میشود، اما دولتها به بازیگران قدرتمند تبدیل نمیشوند، گروههای مسلح همچنان فعال باقی میمانند و رشد اقتصادی بهصورت نامتوازن ادامه مییابد.
وی سناریوی سوم را بدبینانه دانست و هشدار داد: در صورت تحقق این سناریو، شاهد فروپاشی یا تجزیه دولتها، بازترسیم ژئوپلیتیکی مرزها، تشدید منازعات قومی، افزایش جنگهای نیابتی، موج گسترده مهاجرت به اروپا و آمریکا و بازتولید تروریسم منطقهای خواهیم بود که بیثباتی فراگیری را در غرب آسیا رقم خواهد زد.
گروه روابط بین الملل پایگاه خبری اقتصاد و فناوری
